Zeytinyağı seçerken en çok sorulan sorulardan biri asit oranıdır. Ancak bu değer çoğu zaman yanlış anlaşılır: Asitlik, ağzımızda hissettiğimiz bir ekşilik ya da acılık değildir. Bu yazıda asit oranının gerçekte neyi anlattığını açıklıyoruz.
Asit oranı nedir?
Zeytinyağındaki yağ asitleri normalde trigliserit adı verilen yapılara bağlıdır. Zeytin ezildiğinde, beklediğinde, hastalık ya da zararlı etkisinde kaldığında bu bağlar kopar ve serbest yağ asitleri oluşur. Asit oranı (serbest asitlik), yağdaki serbest yağ asitlerinin oleik asit cinsinden yüzde olarak ifadesidir.
Yani asitlik, zeytinin sağlığının ve hasattan sıkıma kadar geçen sürecin bir karnesidir.
Asitlik tatla anlaşılır mı?
Hayır. Asitlik ancak laboratuvarda titrasyon yöntemiyle ölçülebilir; damakta tat olarak hissedilmez. Taze zeytinyağındaki acılık ve boğazda hissedilen yakıcılık ise asitlikten değil, zeytinden gelen polifenollerden kaynaklanır ve kaliteli bir yağın olumlu özellikleridir.
Asit oranı kaç olmalı?
Türk Gıda Kodeksi’ne göre serbest asitlik üst sınırları şöyledir:
- Natürel sızma zeytinyağı: en fazla %0,8
- Natürel birinci zeytinyağı: en fazla %2,0
- Riviera zeytinyağı: en fazla %1,0
- Rafine zeytinyağı: en fazla %0,3
Dikkat: Rafine yağların asitliği arıtma sayesinde düşüktür; bu nedenle asitlik değerini mutlaka kategoriyle birlikte okuyun. Natürel sızma bir yağda %0,8’in belirgin şekilde altında kalan bir asitlik, özenli bir üretimin işaretidir.
Düşük asitlik nasıl elde edilir?
- Sağlıklı zeytin: Zararlı ve hastalık görmemiş meyve.
- Özenli hasat: Zeytinin ezilmeden, yere düşürülmeden toplanması.
- Hızlı sıkım: Zeytinin bekletilmeden, tercihen hasat günü sıkılması.
- Doğru muhafaza: Yağın ısı, ışık ve havadan korunarak saklanması.
Asitlik dışında hangi değerlere bakılır?
Laboratuvarlar zeytinyağının kalitesini değerlendirirken asitliğin yanında peroksit sayısı (oksidasyonun başlangıç göstergesi) ve UV absorbans değerlerine (K232, K270) de bakar. Pestisit analizi ise yağda tarım ilacı kalıntısı olup olmadığını gösterir.
Elianor’da: Serbest asitlik en fazla %0,5’tir. Bunun sırrı, Kasım başında elle ve yere değdirmeden toplanan zeytinlerin aynı gün soğuk sıkımla işlenmesidir. Ürünlerimiz akredite laboratuvarlarda pestisit ve oleik asit analizinden geçer. Ürünlerimizi inceleyin.



